Төрөттөн кийинки депрессия менен кантип күрөшүү керек.
Дүйнөгө жаңы адам келгени турат, алгачкы учурда анын муктаждыктарын канааттандыруу такыр эле кыйын эмес. Бөбөк бир ай бою акырындап көнүп, силер бири-бириңерди барган сайын жакшыраак түшүнө баштайсыңар.
Албетте, бардык камкордугуңуз бөбөккө багытталат, бирок өзүңүздү да унутпаңыз, мүмкүнчүлүк болгон сайын эс алыңыз. Сиздин милдеттериңиздин бири — төрөттөн кийин ден соолугуңузду калыбына келтирүү. Курсагыңыз кичирейип, жатын жыйрылышы, организмиңиз эмчек эмизүүгө ыңгайлашышы жана бөбөктү багуу адатка айланышы үчүн бир аз убакыт керек болот.
Төрөтканада жаныңызда тажрыйбалуу дарыгерлер жана медайымдар болот, ал эми сиздин милдетиңиз — жаңы кырдаалда жан дүйнөңүздүн тең салмактуулугун табуу, баланы кароонун көндүмдөрүн үйрөнө баштоо. Көпчүлүк төрөтканаларда бөбөк өмүрүнүн алгачкы мүнөттөрүнөн тартып апасынын жанында болот, зарыл медициналык жол-жосундар сиздерди ажыратып турган учурлар гана мындан тышкары.
Эгерде сизде «өзгөчө учур» болсо, анда сабырдуулук жана оптимизм топтошуңуз керек. Бөбөктүн ден соолугунун өзгөчөлүктөрү жана дарыгерлердин сунуштары
бөбөктү кароого өз оңдоолорун киргизет. Капа болбоңуз: жаңы төрөлгөн наристе, бул кичинекей жана алсыз көрүнгөн жан, чоң бекемдик запасына ээ. Жаңы төрөлгөн баланын эң маанилүү ресурсу — апа, анын позитивдүү маанайы, кандай гана көйгөйлөр болбосун, алар убактылуу жана чечиле турганына, кандай гана шартта болбосун бул кичинекей адам сонун болуп чоңоюп, бактылуу өмүр сүрөрүнө болгон бекем ишеними.
Дарыгерлердин бардык көрсөтмөлөрүн аткаруу менен бирге, толук айыгуунун кубанычын күтүү абдан зарыл. Андан да маанилүүсү — өзүңүздү кыйнабай, эч нерсе кылууга мүмкүн эместей, баары жабык эшиктин аркы жагындагы дарыгерлердин колунда тургандай сезилгенде да бир нерсе кылуу. Бөбөк колуңузда жатканын, ага бардык сүйүүңүздү жана эртеңки күнгө болгон ишенимиңизди берип жатканыңызды элестетиңиз.
Төрөттөн кийинки депрессия биринчи айдын ичинде дээрлик бардыгын кармайт: убакыт токтоп калгандай, баары оор жана күч жетпегендей сезилет. Жарым-жартылай бул адаттан тыш жүктөмдүн жана гормондук өзгөрүүлөрдүн натыйжасы. Жарым-жартылай — «максатка жетүү» синдрому. Дагы жарым-жартылай — жеңил көңүл калуу, анткени жаңы төрөлгөн бала плакаттагы жылмайып турган куурчакка такыр окшобойт. Бирок бир аз сабыр кылыңыз — айрым адистер бөбөктүн өмүрүнүн алгачкы үч айын кош бойлуулуктун төртүнчү триместри катары кароону кеңеш беришет. Үч айга чейин кичинекей адам абдан сулууланат, ал эми апа күнүмдүк түйшүктөргө көнүп, мынчалык чарчап, тынчсызданбай калат!
Кымбаттуу болочок апа!
Төмөнкү көнүгүүлөр ар бир апага пайдалуу болот, маанайды көтөрүүгө жардам берет, белгилүү төрөттөн кийинки депрессиянын жакшы алдын алуусу болуп кызмат кылат жана бөбөк курсакта турганда күтүү мезгилинде сизге жардам берет. Бөбөгүңүзгө кат жазыңыз. Ага анын кандай сонун болуп чоңоёрун айтып бериңиз.
Бул сөз айкаштары сизге пайдалуу болушу мүмкүн: Сен — биздин жаркыраган күнүбүзсүң. Атаң экөөбүз сени жакшы көрөбүз. Чоңойгондо сен шайыр жана зирек болосуң. Же өз сөздөрүңүздү тандаңыз
Кеңеш! Эгерде иштер жаман болуп жаткандай сезилсе, кырдаал мындан да татаал болушу мүмкүн экенин элестетиңиз. Балаңыз ызы-чуу салып, колуңуздан түшпөй жатабы? Эми үч эгиз балаңыз бар экенин элестетиңиз! Эгерде бул ойдон чыгарылган кырдаалга бир-эки мүнөткө болсо да чын дилиңизден кирип көрсөңүз, кыйынчылыктарыңыз алда канча жеңилирээк сезилет.
- Ар бир маселенин чечими бар.
Кеңеш! Өзүңүздүн «дем берүүчү» сөзүңүздү ойлоп табсаңыз болот, же бирөөнүн позитивдүү, эсте калчу сөзүн колдонсоңуз болот:
Эстеңиз: качандыр бир кезде сиз кичинекей кыз болуп, өзүңүздү чоң адамдай элестетип, «апа-бала» оюнун ойноп, оюнуңуздун чындыгына эч шексиз ишенчүсүз. Ошол ишенимди кайтарып, өзүңүздү акылдуу жана ийгиликтүү апа катары элестетип көрүңүз. Азыр эле (же баары колуңуздан түшүп жаткан учурларда) бетиңизди жууп, бир нече мүнөткө күзгүнүн алдына келсеңиз болот. Караңыз: алдыңызда — ийгиликтүү апа, ал сиздин ичиңизде жашынып турат. Буга жөн гана ишениңиз. Бир нече жолу терең дем алып, дем чыгарыңыз. Жылмайып, өзүңүзгө бир нече дем берүүчү сөз айтыңыз. Бул ички тең салмактуулугуңузду калыбына келтирүүгө жардам берет.
Урматтуу, жакында эле ата болгону турган ата!
Баарыбыз — ар бирибиз — өз уругубуздун дарагындагы бир бутакчабыз. Көбүнчө биз алар жөнүндө өтө аз билген чоң энелерибиз жана чоң энелерибиздин энелери алда канча оор жана
кыйын заманда жашашкан. Бирок аларды кандай гана кыйынчылыктар күтүп турбасын, алар аман калышып, келечекте өз урпагын улантуу үчүн баарын жасашкан. Мунун далили — сиз жана сиздин бөбөгүңүз. Алар кандай сыноолорду жеңип чыкканын эстеп, чоң энелериңизге кат жазыңыз, алардан жардам жана колдоо сураңыз.
Көбүнчө биз өз жеңиштерибизди байкабайбыз, бирок өз каталарыбызга абдан катаал мамиле кылабыз. Колуңуздагы нерсеге кубанууга мүмкүнчүлүк таап, өзгөртүүгө күчүңүз жетпеген нерсеге өкүнүүнү токтотуңуз. Эки тизме түзүңүз: артыкчылыктар жана кемчиликтер. Андан кийин кемчиликтердин тизмесин, мисалы, мындай түрдө кайра жазыңыз: биздин бөлмөбүз абдан кичинекей, бирок жанында сейилдөө үчүн чоң парк бар. Башында бул көнүгүү анча жеңил эместей сезилиши мүмкүн, бирок бир аз машыгуудан кийин сиз ар кандай кырдаалдан жакшы жагын табууну үйрөнөсүз. Кырдаал канчалык татаал болсо, бул ошончолук маанилүү.
Татаал маселелерди чечүүгө көбүрөөк убакыт керек: пилди да бөлүк-бөлүгү менен жесе болот. Балким, сиздин бактыңызга бөбөгүңүз китептерде жазылгандай болуп калар: бешигинде тынч уктап, суткасына 6 жолу 15 мүнөттөн эмген идеалдуу бала. Ал эми апанын ден соолугу төрөттөн бир жума өткөндөн кийин эле шайыр кир жууп, жыйнап, тамак бышырып, бөбөктү чебер карап, көп сандаган туугандардын бардык пайдалуу кеңештерин жылмайып, сабыр менен угууга мүмкүндүк берет. Бирок, кыязы, баары так ушундай болбойт. Төрөт ийгиликтүү өтөт деп өзүңүздү даярдаңыз жана бул маанайды
коркуу жана тынчсыздануу менен бузбаңыз, ичиңизге терс ойлорду киргизбеңиз. Коркуу жана тынчсыздануу чыңалууну пайда кылат. Чыңалуу коркууну жана тынчсызданууну күчөтөт. Жана бул туюк айлананы үзүү керек. Жаратылыш-эне колунан келишинче жардам берет: денеңиздеги ар түрдүү гормондор организмди керектүү абалга ыңгайлаштырат. Ошондуктан сүйүктүүңүздүн алгачкы жумаларда толугу менен бөбөктү кароого көңүл буруп, апа ролуна көнүүгө мүмкүнчүлүгү болушу абдан маанилүү. Ал өзүн ийгиликтүү апа катары канчалык тез сезсе, ошончолук тез өзүнүн апа гана эмес, сүйкүмдүү, сүйгөн аял да экенин эстейт. Унутпаңыз, негизги жүк түшкөн ападан тышкары
баланын атасы да бар.
- Балага идеалдуу апа эмес, бактылуу апа керек.
Эгерде сиз эч кандай тышкы жагдайлар сүйүктүү бөбөгүңүздүн аман-эсен төрөлүшүнө, жаратылыштагы ар бир сүт эмүүчү сыяктуу эмчек эмишине тоскоол болбойт деп ишенсеңиз, анда, кыязы, ошондой эле болот! Сизде бөбөк менен анын өмүрүнүн алгачкы күндөрүнөн тартып баарлаша баштоого мүмкүнчүлүк бар. Жок дегенде жумасына
бир жолу сүйгөн аялыңызга бөбөктөн бөлөк болууга мүмкүнчүлүк бериңиз, балким, жөн гана жарым саат коляска менен эмес, «буту кайда алып барса» ошол жакка көчөдө сейилдеп келсин.
Бөбөк өмүрүнүн алгачкы жумаларынан тартып эле активдүү гимнастика көнүгүүлөрүнө кубаныч менен катышат. Атанын колдору дене тарбия комплексин ийгиликтүү алмаштыра алат.
Кээ бир заманбап аталар үй-бүлөлүк төрөт сыяктуу кадамга барышат. Мына ошолор, бөбөктүн өмүрүнүн алгачкы көз ирмемдеринде катышып, киндигин кесип, наристени колуна кармап көргөндөн кийин, бул кичинекей бөбөккө өмүрүнүн алгачкы көз ирмемдеринен тартып ата ападан кем эмес сүйүү жана көңүл бере аларын так билишет.
Мүмкүнчүлүгүңүз болсо, жок дегенде төрөтканадан чыккандан кийинки биринчи жумага өргүү алыңыз. Эгерде андай мүмкүнчүлүк жок болсо, жок дегенде алгачкы бир нече жумага «эмне болсо да» деп бирөөнү алдын ала табууга аракет кылыңыз. Балким, өз күчүңүз менен эле жетишесиз, бирок мындай «үй чарбасындагы тез жардамды» алдын ала караштыруу акылдуулук болот. Ошондой эле тарбия ыкмаларын улуу туугандар менен алдын ала макулдашып, мүмкүн болсо, чоң энелерди алардын баа жеткис тарбия тажрыйбасы сөзсүз эске алынарына, бирок азырынча жаш апага өз тажрыйбасын топтоого мүмкүнчүлүк берген жакшы экенине ынандыруу керек. Бул үчүн ага так өзүнө жана өз бөбөгүнө ылайыктуу баланы тарбиялоо жана кароо ыкмаларын өзү табууга мүмкүнчүлүк берүү керек. Эгерде тажрыйбаны өткөрүп берүүгө жыйырма жылдан ашык убакыт жетпесе, анда бир-эки ай анча чоң роль ойнобойт. Ал эми жаңы ролуна бир аз көнүп калган жаш апа кеңештерди алда канча көбүрөөк көңүл буруп угат.
Апа бөбөк менен төрөтканада жатканда (алдын ала кубанычтуу окуяны белгилеп алып) бардык бүтпөй калган иштерди бүтүрүп, керектүү нерселердин баарын сатып алып, жалпы тазалоо жүргүзсөңүз болот. Муздаткычты өзүңүз үчүн даяр туздамалар, ал эми апа менен бөбөк үчүн диеталык азыктар менен «толтуруп» коюунун мааниси бар.
Эстеңиз: апа жеген нерсенин баары бөбөктүн абалына таасир этет. Апага жана бөбөккө ачуу, кычкыл, туздуу, куурулган, кызыл, цитрус түрүндөгү ж. б. нерселерди жегенге болбойт.
Сүйүктүү жубайыңыз үчүн төрөттөн кийинки депрессиянын эң жакшы алдын алуусу — бөбөк төрөлө электе эле тиричиликти даярдоого жана уюштурууга активдүү катышууңуз, бөбөктү кароого колуңуздан келишинче катышууңуз, туруктуу маанайыңыз жана жаш апанын маанайынын өзгөрүүлөрүнө түшүнүү менен мамиле кылууңуз болот.
Атанын колунан келбеген бир гана нерсе — эмчек эмизүү. Ал эми тарбиячы катары ата алгачкы учурда андан да чебер болушу мүмкүн. Мисалы, көбүнчө бөбөк атасынын колунда тезирээк уктайт. Балким, бөбөк дүйнөгө толугу менен ачык болгондуктан, ал эми аталар, эреже катары, катуу сезимдерге азыраак берилгендиктен ушундай болот. Ошондуктан сиздин убактыңыз мураскоруңуз менен футболго барганда гана келет деп ойлобоңуз. Кичинекей бөбөк менен баарлашуу
абдан көп кубаныч тартуулайт. Ай сайын бөбөк барган сайын кызыктуу болуп, эгерде аны менен баарлашууну
үйрөнсөңүз, көп өтпөй кечинде наристе менен 15 мүнөт ойноо бүтүндөй кечти пассивдүү эс алуудан алда канча көбүрөөк энергия берерин байкайсыз.
Ден соолукта болуңуз!
MEDXPERT, Ош ш., 2014-жыл.
