Кан тамырларды дуплекстик сканерлөө — ультраүндү колдонууга негизделген веналарды жана артерияларды изилдөө ыкмаларынын бири. Ал кан тамырлардын дубалдарынын абалындагы өзгөрүүлөрдү көзөмөлдөөгө, кан тамырдын каалаган жеринде кан агымына байкоо жүргүзүүгө мүмкүндүк берет.
Текшерүү аппаратынын түзүлүшү эхолокация принцибине негизделген. Иштөөчү бети ультраүн импульстарын чыгарып жана кабыл алып тургандай курулган. Чындыгында, ушундай жол менен алынган маалыматтардын негизинде кан тамырдын эки өлчөмдүү сүрөтү пайда болот.
Бүгүнкү күндө кан тамырларды дуплекстик сканерлөө — аларды изилдөөнүн эң так жана коопсуз ыкмаларынын бири. Ультраүндү колдонуу таптакыр зыянсыз, мындан тышкары, аппаратты үстүңкү да, эң терең жайгашкан да (аорта, коронардык артериялар, бөйрөктүн кан тамырлары) ар кандай кан тамырларды изилдөөгө ылайыкташтырса болот.
Дуплекстик сканерлөө: процедураны өткөрүүнүн тартиби. Бүт процесс таптакыр коопсуз жана оорутпайт, эч кандай атайын даярдыкты талап кылбайт. Адегенде бейтап кушеткага ыңгайлуу абалда жатат, ошол эле учурда анын башы бир аз көтөрүңкү абалда болот. Сканерлөөнү жүргүзгөн дарыгер аппараттын датчигин бейтаптын терисинде жеңил жана эркин жылышы үчүн гель менен майлайт. Датчик алган маалымат санариптик сигналга айландырылып, андан кийин монитордун экранында чагылдырылат. Адатта процедуранын өзү болжол менен жарым саатка созулат, бирок көп нерсе сканерленип жаткан аймактын өлчөмүнө жараша болорун эстен чыгарбоо керек.
Процедураны өткөрүүгө көрсөтмөлөр. Бул текшерүү ыкмасы баарына ылайыктуу деп айтууга болбойт. Кээ бир учурларда кадимки кан басымын өлчөө же кардиограмма жетиштүү. Бирок олуттуу оорулар болгон учурда ультраүндүк дуплекстик сканерлөө кан тамырлардын жана веналардын абалы жөнүндө эң толук маалымат берет.
Кан тамырлардын УЗИси дайындала турган бир катар симптомдор бар:
- Баш оору;
- Баш айлануу;
- Кулактын шуулдашы;
- Эс тутумдун начарлашы;
- Себепсиз тынчсыздануу жана кооптонуу.
Мунун баары моюн жана баш кан тамырларында кан айлануу бузулуп жатканын билдирет. Мындай симптомдор байкалганда, баштын кан тамырларын дуплекстик сканерлөөнү токтоосуз жасатуу зарыл, анткени дарылоонун жоктугу татаалдашууларга себеп болушу мүмкүн.
Жогоруда саналган симптомдор бир катар ооруларды коштоп жүрүшү мүмкүн. Мисалы, эгерде бейтаптын кан тамырларынын өткөрүмдүүлүгү начар болсо (гипертониялык ооруда), кан тамырлардын спазмы пайда болот, башкача айтканда, алар тарыйт. Атеросклероз сыяктуу ооруда кан тамырлардын дубалдарында бляшкалар пайда болот.
Кан тамырларды дуплекстик сканерлөө. Моюн остеохондрозунда омурткалардын жылышынан жана сөөк өсүндүлөрүнөн улам омуртка артериясы кысылып калышы мүмкүн. Мындай учурда моюнду дуплекстик сканерлөөнү жасатуу абдан актуалдуу болот. Бул окшош симптомдору болушу мүмкүн болгон оорулардын толук тизмеси эмес.
Моюн жана баш кан тамырларын дуплекстик сканерлөө — тигил же бул оору эмнеден келип чыкканын аныктоого жардам берген жеткиликтүү жана эң негизгиси коопсуз УЗИ ыкмасы.
Мээни кан менен камсыздоого катышкан кан тамырлар өзгөчө кылдат текшерилиши керек. Буга транскраниалдык дуплекстик сканерлөө, баш сөөктүн ичиндеги кан тамырларды ультраүндүк изилдөө жардам берет.
Кан менен камсыздоонун бузулушу ар кандай ооруларга алып келиши мүмкүн, ушуга байланыштуу дайыма эле тийиштүү көңүл бурула бербеген уйку артерияларын дуплекстик сканерлөөнү жүргүзүү зарылдыгы өзгөчө курч болуп турат.
Кан тамырларды дуплекстик сканерлөө гемодинамиканын өзгөрүүлөрүн аныктоого, кан агымынын органикалык жана функционалдык бузулууларын, ошондой эле оорунун клиникага чейинки белгилерин аныктоого мүмкүндүк берет.
Веналарды жана артерияларды дуплекстик сканерлөө
Азыркы учурда веналардын оорулары массалык мүнөзгө ээ болуп калганын айта кетүү керек. Баасы көптөгөн факторлорго жараша болгон веналарды дуплекстик сканерлөө мурда болуп көрбөгөндөй суроо-талапка ээ болууда.
Бүгүнкү күндө заманбап флебологиянын ыкмалары ооруну токтотууга, кандайдыр бир косметикалык кемчиликти жоюуга сонун мүмкүнчүлүк берет. Бирок ооруну эң алгачкы баскычында аныктоого мүмкүнчүлүк болсо, аны критикалык абалга чейин жеткирүүнүн кереги барбы? Бейтап веналарды ультраүндүк дуплекстик сканерлөөнү канчалык эрте жасатса, ошончолук тез дарыланууга киришип, демек, бул жагымсыз көйгөйлөрдөн арылат.
Веналардын эң кеңири таралган ооруларына варикоз оорусун, веналык ангиодисплазияларды жана тромбоздон кийинки ооруну кошууга болот. Мындай оорудан арылуу жолундагы биринчи кадам — адистин консультациясы жана веналарды дуплекстик сканерлөө.
Кээ бир учурларда белгилүү бир түрдөгү текшерүүнү жүргүзүү керек. Мисалы, эгерде бейтапты чыкый аймагындагы солкулдаган оору, тез-тез баш айлануу, көздүн караңгылашы, ошондой эле көз алдында «чымындар» же «ирмелүү» тынчсыздандырса, анда мындай учурда брахиоцефалдык артерияларды дуплекстик сканерлөө жүргүзүү керек.
Мындан тышкары, эгерде бейтапта кыска убакытка эс-учун жоготуу же башка кандайдыр бир неврологиялык симптомдор байкалса, анда бул кырдаалда эң жакшы чечим баш кан тамырларын дуплекстик сканерлөө болот. Ошондой эле бейтапка вегето-тамырлык дистония же өнөкөт чарчоо сыяктуу диагноз коюлган болсо, мындай текшерүүнү жасатуу керек.
Балтыр булчуңдарынын оорушуна, тарамыш тартууга, буттун увушуна, бут терисиндеги трофикалык бузулууларга, төмөнкү буттардагы теринин түсүнүн өзгөрүшүнө, шишик синдромуна тез-тез даттанганда төмөнкү буттардын кан тамырларын дуплекстик сканерлөөнү жасатуу керек. Анын жардамы менен варикоз оорусу, төмөнкү буттардын үстүңкү жана терең веналарынын тромбоздору аныкталышы мүмкүн. Төмөнкү буттардын артерияларын дуплекстик сканерлөө аневризмаларды, артерия-веналык кошулмаларды (фистулаларды), артериялардын түзүлүшүнүн жана жүрүшүнүн аномалияларын аныктоого мүмкүндүк берет.
Ошондой эле кан тамырлардын ийкемдүүлүгүн жана калыңдыгын изилдөө, клапан аппаратын көрүү мүмкүн болот. Текшерүүнүн аягында дарыгер кан тамырлардын абалы жөнүндө толук маалымат алат, андан кийин өз убагында дарылоо дайындалат.
Артерияларды жана веналарды дуплекстик сканерлөө — магистралдык артериялардагы жана веналардагы кан агымынын абалы жөнүндө маалымат алууга мүмкүндүк берген ультраүндүк допплерографиянын популярдуу ыкмаларынын бири.
Дуплекстик жана триплекстик сканерлөө
Дуплекстик сканерлөөнүн негизинде дагы бир диагностика ыкмасы — триплекстик текшерүү түзүлгөн. Бул ошол эле дуплекстик сканерлөө, бирок ал түстүү допплердик картирлөө менен толукталган. Башкача айтканда, кадимки дуплекстик сканерлөөнүн мүмкүнчүлүктөрү маалыматты түс аркылуу коддоонун эсебинен кеңейтилген.
Дуплекстик-триплекстик сканерлөө кан тамырлардын анатомиясын изилдөө, кан тамырлардын өткөрүмдүүлүгүн жана кан агымын баалоо сыяктуу функцияларды аткарат. Мунун аркасында дарыгер кан тамырлар кандай абалда экени жөнүндө так маалымат ала алат.
Көбүнчө түстүү дуплекстик сканерлөө баштын, моюндун, колу-буттун, курсак көңдөйүнүн органдарынын артерияларын изилдөө үчүн дайындалат.
