Аппараттык диагностиканын заманбап ыкмаларынын бири – бул муундарды ультра үн менен текшерүү. Бул ыкма салыштырмалуу жакында ойлоп табылган, анткени мурда УЗИ адам организминин көңдөйлөрүн жана кээ бир органдарын гана текшерүү үчүн мүмкүн деп эсептелчү.
Ошентсе да, муундардын УЗИси булчуңдарды, тарамыштарды, кемирчек тканын, байламталарды – башкача айтканда, муундардын жумшак ткандарын текшерүүдө визуалдык сүрөттү алууга мүмкүндүк берет.
Бул текшерүү ревматикалык патологияларда жана муундардын жаракаттарында так диагноз коюу үчүн дарыгер тарабынан дайындалат. Ал сезгенүү процесстеринин бар экендигин аныктоого жана муундун жумшак ткандарынын абалын аныктоого жардам берет.
Текшерүү ыкмасынын артыкчылыктары жана кемчиликтери
Бул аппараттык текшерүүнүн жардамы менен адам организминин бардык муундарын кароого болот. Бирок чыкый-астыңкы жаак муунуна УЗИ жүргүзүү кыйын, ошондуктан аны бул ыкма менен текшерүү каралбайт. Муундардын УЗИси ошондой эле жуп муундардын бири жабыркаган учурда дифференциалдуу диагноз коюуга жардам берген эң сонун ыкма болуп саналат.
Мисалы, эгерде оң чыканактын мууну жаракат алса, дарыгер муундун жабыркаган түзүлүштөрүн соо түзүлүштөр менен салыштыруу үчүн сол, соо чыканак муунуна УЗИ дайындашы мүмкүн. Дифференциациялоо ревматикалык ооруларда жабыркоонун даражасын туура баалоо үчүн да маанилүү.
Тизе муундарынын ооруларын аныктоо
Муундардын УЗИси – тизе муундарынын ар кандай жаракаттарында жана жабыркоолорунда алмаштыргыс диагностика ыкмасы. Алардын жардамы менен байламталардын үзүлүшүн, ар кандай кан куюлууларды, байламталардагы калыңдоолорду, алардын түзүлүшүнүн өзгөрүүлөрүн аныктоого болот. Ал эми менискалардын абалын аныктоо үчүн мындай текшерүүнү жүргүзүүгө келсек, адатта ал толук сүрөттү бербеген, аз маалыматтуу болот. Тизе муунунун айкаш байламталарынын үзүлүшү сыяктуу жаракаты да бул ыкманын жардамы менен дайыма эле аныктала бербейт.
Ревматикалык ооруларды аныктоо
Бул ыкма ревматикалык ооруларда диагнозду тактоо үчүн көрсөтүлгөн. Муундардын УЗИси муундун көңдөйүн, муунду курчап турган капчыкты жакшы көрсөтөт. Эгерде сезгенүүнүн натыйжасында аларда суюктук топтолсо, УЗИ муну көрсөтөт. Суюктук канчалык көп болсо, сезгенүү ошончолук күчтүү.
Ошондой эле текшерүү сезгенүү процесси канча убакыт мурун башталганын көрсөтө алат – бул топтолгон суюктуктун коюулук даражасы боюнча аныкталат. Мындай текшерүү жүргүзүлбөсө, дарыгерге терапияны дайындоо, дарылоо схемасын түзүү кыйын. Кээ бир учурларда сезгенген муундун айланасына сайма ийнелерден блокада зарыл, кээ бир учурларда көңдөйдү тешип, топтолгон суюктукту сордуруп алуу зарыл, кээ бирлеринде – дарыны түз эле муунга киргизүү. Текшерүүнүн натыйжаларын алгандан кийин дарыгер терапия боюнча так чечим кабыл ала алат.
Муундардын УЗИсинин рентгенден айырмасы эмнеде?
Кээде бейтаптар рентген текшерүүсүнүн натыйжалары бар болсо, аларга УЗИ эмне үчүн керек деп сурашат. Маселе рентгендин жардамы менен муундун байламталарынын, кемирчектеринин, тутумдаштыргыч ткандарынын абалын көрсөтүү мүмкүн эмес экендигинде. Ошол эле учурда, дал ушул муундардын жумшак ткандары ар кандай ревматикалык ооруларда эң күчтүү оору сезимдерин берет, мисалы:
- артрит
- бурсит
- лигаментит
- тендинит
Эгерде бейтаптын жалпак табандыгы болсо, дарыгер тизе муундарында остеоартроздун өнүгүшүн алдын алуу үчүн аларга УЗИ дайындашы мүмкүн. Артроздун бул түрү абдан коркунучтуу, анткени өтүшүп кеткен формасында майыптыкка алып келиши мүмкүн, ошондуктан аны алдын ала аныктаган жакшы.
Ошондой эле бейтап башка муундардагы оорулар боюнча кайрылса да, дарыгер тизе муундарына УЗИ текшерүүсүн дайындашы мүмкүн. Бул ревматикалык процесстерди аныктоо жана дифференциалдуу диагнозду тактоо максатында жасалат.
Тизе муундарынын артрозу улгайган адамдардын кеңири таралган оорусу болуп саналат, 50 жаштан ашкан ар бир онунчу адамды жабыркатат. Жүз учурдун төртөөндө бул оору майыптыкка алып келет, ошондуктан аны эрте аныктоо адамдын көп жылдар бою активдүүлүгүн жана ден соолугун сактоо үчүн өтө маанилүү.
Текшерүүнүн натыйжалары ал кандай жабдууда жүргүзүлгөнүнөн жана алынган сүрөттү чечмелей турган дарыгердин квалификациясы кандай экенинен түздөн-түз көз каранды. Аппаратура канчалык жакшы болсо, сүрөт ошончолук так болот. Бирок дарыгерде алынган сүрөттү чечмелөөгө жетиштүү көндүм болбосо, эң жакшы жабдуу да пайдасыз болуп калышы мүмкүн. Ошондуктан муундардын УЗИсинен жакшы диагностикалык базасы жана дарыгерлеринин квалификациясы жогору болгон клиникаларда гана өтүү зарыл.
Диагностикалык борбор (УЗИ) MEDXPERT, Ош ш., 2022-ж.
